فرق بین شیعه و دوستدار بودن
شخصی به امام حسین علیه السلام عرض کرد: یا ابن رسول الله من از شیعیان مخصوص شمایم. حضرت به او فرمودند: ای بنده خدا، طبق ادعایی که هم اکنون کردی، باید همانند ابراهیم خلیل علیه السلام از قلب سلیم برخوردار باشی؛ چون خداوند متعال درباره ایشان میفرماید: «و از شیعیان او حضرت ابراهیم است؛ زیرا با قلبی سلیم به درگاه خداوند آمد». پس در حال خود بنگر و ببین اگر قلب تو نیز مانند قلب ابراهیم علیه السلام است بدان که از شیعیان مایی؛ اما اگر به آن مرتبه از اطمینان و سلامت دل نرسیدهای، فقط از دوستداران ما محسوب میشوی».
منزلت معلم معارف دینی
در فرهنگ اسلامی به علم و علم آموزی اهمیت فوق العادهای داده شده است؛ به گونه ای که علی علیه السلام تصریح میکنند: «هرکس به من حرفی بیاموزد مرا بنده خود ساخته است». و نقل میکنند وقتی عبدالرحمن سلمی، معلم یکی از فرزندان امام حسین علیه السلام ، به او سوره حمد را آموخت امام حسین علیهالسلام هدایای به او دادند که چنین عملی در مقابل چنان کاری تا به آن روز از کسی دیده نشده بود. بعضی از افرادی که چنین بخششی را از آنحضرت دیدند. به او اعتراض کردند که پاداش مورد استحقاق این معلم بسیار کمتر از آن مبلغی بود که شما به او عطا فرمودید. امام حسین علیه السلام در پاسخ فرمودند: «این مقدار پاداش در برابر آنچه او به فرزند من آموخته بود، بسیار ناچیز است. ارزش کار معلم بسیار بیشتر از این مقدار هدایاست».
ضرورت تفکر در امر دنیا و مرگ
امام حسین علیه السلام به پیروان خود توصیه میکنند در سرگذشت دیگران که پیش از این در دنیا بودند و در رفاه و آسایش زندگی میکردند تأمل کنند و همواره به یاد مرگ باشند چرا که این کار انسان را از گناه باز میدارد. آنحضرت میفرمایند: «ای فرزند آدم، کمی اندیشه کن و به خطاب به نفس خود بگو: پادشاهان و صاحبان دنیا و جهانداران گذشته کجایند؟ آنهایی که شهرها بنا کردند و نهرها را جاری کردند و... و سرانجام با بیمیلی از همه آنها جدا شده، از دنیا رفتند و همه را برای دیگران به ارث گذاشتند. ما هم روزی مثل آنها همه چیز را به دیگران وا گذاشته، به آنها خواهیم پیوست. ای فرزند آدم، هنگامی را به یاد آور که با مرگ دست و پنجه نرم میکنی و در قبر پهلو به زمین میگذاری و در پیشگاه خدا تمام اعضای بدنت علیه تو گواهی خواهند داد و رازهای پنهان آشکار شده، ترازوهای عدالت برقرار میشود».
سفارشهایی به گناهكاران
روزی شخصی خدمت امام حسین علیهالسلام آمد و عرض کرد: ای پسر رسول خدا، من فرد گناهکاری هستم و توانایی دست برداشتن از گناه را ندارم. با این حال از شما درخواست دارم که مرا موعظه کنید. امام حسین علیهالسلام فرمودند: «ای مرد، هرچه میخواهی بکن اما قبل از انجامدادن گناه چند چیز را رعایت کن: اول اینکه از رزق و روزی خداوند نخور، آن گاه هرکاری میخواهی انجام بده؛ دوم آنکه از ملک خدا بیرون برو بعد هرچه دوست داری گناه کن؛ سوم آن که در جایی برو که خداوند تو را نبیند؛ چهارم، هرگاه ملک الموت خواست روح از بدنت جدا کند و جانت را بگیرد او را از خود دور کن؛ پنجم این که وقتی مالک دوزخ تو را به سوی آتش میبرد اگر میتوانی از کار او جلوگیری کن و وارد آتش جهنم نشو. در آن صورت هرچه میخواهی گناه کن».
اقسام عبادت کنندگان
همانند سایر اصناف مردم، عبادتکنندگان نیز با همدیگر فرق میکنند. امام حسین علیهالسلام در روایتی اقسام عبادت کنندگان را به سه گروه تقسیم میکنند و میفرمایند: «گروهی از مردم به امید پاداش و رسیدن به نعمتهای بیشتر، از جمله وارد شدن به بهشت، خدا را عبادت میکنند. این از نوع عبادت سوداگران است. گروهی دیگر از ترس عذاب الهی به بندگی و عبادت مشغول میشوند. این، عبادتِ بردگان است. اما گروهی به جهت شکرگزاری و قدردانی از نعمتهای الهی و تسلیم در برابر عظمت خداوند او را عبادت میکنند. این، عبادتِ آزادگان است و بهترین نوعِ عبادات همین نوع بندگی و عبادت است».
اقسام برادران دینی
امام حسین علیهالسلام درباره اقسام برادران دینی میفرمایند: «برادران دینی چهار گونه اند: برادری که هم در فکر توست و هم در فکر خویش. این گونه برادران طوری عمل میکنند که همیشه بین شما دوستی برقرار باشد و رشته برادری بریده نشود. برادری هم هست که در دوستی فقط به فکر توست؛ یعنی در محبت کردن به تو به مرتبه ای رسیده است که از طمع دنیوی نسبت به تو و آنچه در دست داری گذشته است و هیچ چیزش را از تو دریغ نمیدارد. اما برادری هم هست که همیشه به فکر خودش است. چنین فردی دشمنی است در لباس دوست، همیشه در انتظار فرصتی است تا بتواند از تو و امکاناتی که در دست توست به نفع خود استفاده کند و حتی از بغض و حسادت نسبت به تو دریغ ندارد. برادری هم هست که نه برای تو سودمند است و نه برای خودش. پس تا میتوانی از چنین دوست بیخردی فاصله بگیر».
ارزش دنیا و زرق وبرق آن
